پرش به محتوا 
آخرین ویرایش شهریور 19, 1404 حامد کوه فلاح
کُدک مخفف Coder-Decoder یا Compressor-Decompressor است. وظیفه کدک در سیستمهای VoIP، فشردهسازی و تبدیل صدای آنالوگ به دادههای دیجیتال و برعکس است.
در واقع، هر زمان شما با تلفن VoIP تماس میگیرید، صدای شما توسط یک کُدک تبدیل به داده میشود و در مقصد دوباره به صدا برگردانده میشود.
کیفیت صدا (HD Voice یا کیفیت پایینتر)
میزان مصرف پهنای باند
سازگاری بین تجهیزات مختلف (IP Phone، Gateway، Softphone)
هزینه مجوز (برخی کدکها مثل G.729 تجاری هستند)
استاندارد قدیمی و پایدار ITU-T
کیفیت نزدیک به تلفن ثابت (PSTN)
مصرف پهنای باند: حدود 64 kbps برای هر تماس
بدون فشردهسازی → کیفیت بالا، تأخیر کم
کُدک فشرده با مصرف پهنای باند پایین (8 kbps)
مناسب برای اینترنت ضعیف یا لینکهای بینالمللی
نیازمند لایسنس در بسیاری از تجهیزات (تجاری)
تأخیر کمی بیشتر نسبت به G.711
مصرف پهنای باند: حدود 13 kbps
کیفیت متوسط، اما رایگان و سازگار با بسیاری از نرمافزارها
کُدک مدرن و متنباز
کیفیت فوقالعاده از صدای Narrowband تا Fullband (HD Voice)
پشتیبانی از نرخ بیت متغیر (6 kbps تا 510 kbps)
پرکاربرد در WebRTC، استریسکهای مدرن و نرمافزارهای ارتباطی
| کُدک | نرخ بیت (kbps) | پهنای باند با سربار RTP/UDP/IP (kbps) | کیفیت صدا | موارد استفاده |
|---|---|---|---|---|
| G.711 (A-law / µ-law) | 64 | ~87.2 | خیلی خوب (معادل PSTN) | تماس داخلی LAN، اپراتورهای تلفن ثابت |
| G.729 | 8 | ~31.2 | خوب | اینترنت با پهنای باند کم، تماس بینالملل |
| GSM | 13 | ~29.2 | متوسط | سافتفونها، شبکههای موبایل |
| Opus | 6 – 510 | متغیر (بسته به تنظیمات) | خیلی عالی (HD Voice) | WebRTC، تماس اینترنتی مدرن، VoIP پیشرفته |
| iLBC | 13.3 / 15.2 | ~27.6 / 30.6 | خوب | شبکههای با Packet Loss بالا |
در Asterisk و Issabel ترتیب کُدکها اهمیت دارد. بهتر است کدکهای رایج مثل alaw, ulaw, g729 را به ترتیب نیاز تعریف کنید.
اگر تماس بینالمللی دارید، معمولاً اپراتورها از G.729 استفاده میکنند → پس باید لایسنس آن روی سیستم نصب شود.
برای تماس داخلی (LAN) همیشه G.711 پیشنهاد میشود چون کیفیت بالاتر و تأخیر کمتر دارد.
در پروژههای تماس اینترنتی (WebRTC) بهتر است از Opus استفاده کنید.
تجربه شخصی: در شبکههای شلوغ ایران، استفاده از G.729 باعث ثبات و کاهش قطعی تماس میشود. اما اگر پهنای باند کافی دارید، G.711 بهترین گزینه است.
